Mô hình hạnh phúc PERMA: Thước đo khoa học cho hành trình thấu hiểu bản thân

Làm sao để biết...

Rằng mình đang đi đúng hướng?

Rằng mình đang cảm thấy hạnh phúc?

Rằng cuộc sống của mình đang trở nên tốt hơn?

Key Takeaways:

• Hạnh phúc có thể đo lường: Thay vì cảm nhận mơ hồ, mô hình PERMA của TS. Martin Seligman giúp chúng ta lượng hóa mức độ mãn nguyện qua 5 trụ cột: Cảm xúc tích cực, Sự gắn kết, Mối quan hệ, Ý nghĩa và Thành tựu.

  
  

• Hành trình thay đổi: Việc thực hiện bài test định kỳ giúp bạn nhìn thấy bức tranh toàn cảnh về sự trưởng thành của bản thân qua từng giai đoạn sự nghiệp và cuộc sống.

  
  

• Thấu hiểu để hành động: Biết chính xác mình đang thiếu hụt ở phương diện nào là chìa khóa để tìm kiếm giải pháp cải thiện sức khỏe tinh thần một cách khoa học.

---

Câu chuyện này bắt đầu từ hồi năm 2020, thời điểm mình vẫn còn đang đi làm full-time, buổi tối thì tự học online về tâm lý ở nhà. Đó là lần đầu tiên mình được tiếp cận với tâm lý học tích cực (positive psychology) và các nghiên cứu khoa học về hạnh phúc, về wellbeing.

Trong đó, mình được học về một bài trắc nghiệm về hạnh phúc, được xây dựng dựa trên mô hình tâm lý hạnh phúc PERMA của tiến sĩ Martin Seligman (có thể xem như là founder của positive psychology). Và bài test đó đã cho mình rất nhiều insights về con người mình, về việc mình đang cảm thấy hạnh phúc tới đâu về cuộc sống hiện tại.

Kết quả của mình lúc đó...: ở mức trung bình.

Cũng dễ hiểu thôi. Vì lúc đó mình vẫn đang trong cảm giác bế tắc về sự nghiệp, có công việc full-time ổn định, nhưng cảm thấy hướng đi tương lai chưa quá rõ ràng. Mình bắt đầu quan tâm đến tâm lý học, nhưng việc có nên đi sâu vào nó hay không là điều mà mình phân vân. Nhìn chung là rất mông lung.

Mình cũng không nghĩ nhiều về nó lắm. Cho tới khoảng gần 2 năm sau.

Lúc đó mình đã bỏ công việc full-time rồi, đã "đốt thuyền" để ra tự làm riêng, xây kênh YouTube. Mình quay lại với các kiến thức về khoa học hạnh phúc, nhưng không phải chỉ trên góc độ của một người học, mà còn là một người chia sẻ.

Mình làm bài test về hạnh phúc lần nữa, và bất ngờ chưa, điểm số hạnh phúc của mình có sự thay đổi rõ rệt. Mình rõ ràng là đã trở nên hạnh phúc hơn.

Và mình hạnh phúc hơn cụ thể ở khía cạnh Meaning (cảm thấy có ý nghĩa với những thứ mình đang làm, tạo ra giá trị và như thể đang cống hiến cho một mục tiêu lớn hơn), và khía cạnh Engagment (cảm thấy tập trung, say mê với những trải nghiệm sống, hòa nhập và kết nối sâu với thực tại thay vì lạc trôi). Đây là 2 trong số 5 trụ cột quan trọng nhất của một đời sống tinh thần hạnh phúc (theo Seligman) mà mình đã cải thiện sau 2 năm, nhờ việc rẽ sang một hướng đi khác trong sự nghiệp, phù hợp hơn với bản sắc và năng lực của mình.

Bẵng đi tiếp 2 năm, tới khoảng giữa năm 2024, mình lại quay trở lại làm test. Lần này, kết quả test của mình còn càng thay đổi rõ rệt hơn nữa, thậm chí ở cả 5 phương diện!

Không chỉ là Meaning hay Engagement, mình còn cảm thấy có nhiều niềm vui hơn (Positive Emotions), cảm thấy kết nối hơn trong những mối quan hệ (Relationships) và đã bắt đầu cảm thấy tự hào với những thành quả mình có được trong sự nghiệp (Accomplishment).

Với kết quả đó, hành trình của mình hiện ra rất rõ. Mặc dù cũng có những giai đoạn thăng trầm, nhưng khi nhìn rộng ra hơn, chất lượng cuộc sống của mình trong khoảng 5 năm qua là một hành trình đi lên.

Không phải chỉ là cảm nhận chủ quan, mà còn có những thước đo khoa học minh chứng cho việc đó.

Sự kỳ diệu của bài test PERMA trong việc lượng hóa mức độ hạnh phúc, không phải chỉ cho mình biết rằng mình đang hạnh phúc ở mức độ nào, mà còn là mình đã thay đổi ra sao trong những giai đoạn đã qua của cuộc sống.

Một lần test ở một thời điểm, chỉ cho mình thấy một lát cắt. Nhưng nhiều lần test xuyên suốt nhiều năm, có thể kể lại được cả một câu chuyện dài.

Vì cái cảm giác "ước gì nhiều người biết đến nó hơn", mà mình đã viết về PERMA khá kỹ trong cuốn sách "tìm mình trong thành phố nội tâm" (từ năm 2023) và trong khá nhiều video, bài viết trên trang Cosmic Writer. Và giờ, ở một cấp độ cao hơn nữa, là mình còn tái tạo lại được bài test này bằng tiếng Việt để mọi người trải nghiệm.

Mình nghĩ, đo lường hạnh phúc bằng những con số khoa học, có thể không phải là thứ mà ai cũng yêu thích. Chúng ta đôi khi muốn sống bằng cảm nhận, bằng trải nghiệm thực tế, bằng những tri giác không miêu tả được, mình hiểu.

Nhưng nếu thật sự yêu thương chính mình, quan tâm đến sức khỏe tinh thần của mình, và muốn cuộc sống của mình tốt hơn, không lẽ chúng ta không dám thử những công cụ mới khoa học hơn, để hiểu mình một cách thật khách quan? Không lẽ chúng ta không muốn biết rằng mình đang mãn nguyện ở phương diện nào, bất an ở phương diện nào, để từ đó tìm kiếm những giải pháp, những lời khuyên thật sự dành cho mình?

Hoặc, nếu như bạn tin rằng mình đang đi đúng hướng, đang thật sự cảm thấy hạnh phúc hơn... bạn có sẵn sàng xác nhận lại điều đó với phép thử này không?

Nếu như bạn thật sự nghiêm túc với việc sống một cuộc đời hạnh phúc, thì bài trắc nghiệm này tại đây cho ai quan tâm nhé.

Hope you're doing well.

Cosmic Writer