Ranh giới của một người biết lắng nghe

Một kiểu người tôi thấy rất hiếm gặp, rất tử tế, nhưng cũng rất dễ kiệt sức: kiểu người nhạy cảm cao và luôn sẵn lòng lắng nghe người khác.

Họ điềm đạm, kiên nhẫn, và có khả năng thấu hiểu sâu sắc những tổn thương của người đối diện. Tôi tin rằng một người phải sở hữu chiều sâu và sự cảm thông đáng kể mới có thể làm được như vậy.

Nhưng trớ trêu là cũng chính vì thế, họ thường vô tình bị xem như một... "chiếc thùng rác cảm xúc": ai có chuyện buồn phiền, bực bội hay bế tắc cũng tìm đến họ tâm sự. Sau mỗi cuộc trò chuyện, người kia nhẹ nhõm rời đi, còn họ thì ở lại với một tâm trí mỏi mệt và cạn kiệt.

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa việc mở lòng thấu hiểu với việc nhượng bộ ranh giới của mình. Chúng ta dễ có cảm giác tội lỗi nếu không ngồi yên, im lặng tiếp nhận toàn bộ những ấm ức và đau đớn của đối phương.

Thế nhưng, tôi thấy có một sự khác biệt rất lớn giữa việc cùng ai đó tháo gỡ vấn đề, và việc trở thành nơi để họ... "xả" bức xúc.

Khi một người chỉ tìm đến bạn để tâm sự cho thỏa rồi sau đó lại tiếp tục quay về lối sống cũ, họ không thực sự tìm kiếm sự giúp đỡ. Họ chỉ đang vô thức trốn tránh trách nhiệm đối diện với mớ hỗn độn của chính mình. Và nếu bạn cứ tiếp tục thụ động hứng chịu, bạn không hề giúp ích gì cho họ, mà chỉ đang vô tình nuông chiều cho một thói quen cảm xúc độc hại.

Khi bàn về nghệ thuật tham vấn tâm lý (như trong cuốn "Modern Man in Search of the Soul"), Carl Jung từng nhấn mạnh rằng sự lắng nghe đích thực luôn là cuộc đối thoại bình đẳng và trung thực giữa 2 con người. Mắt nhìn vào mắt. Tâm nhìn vào tâm.

Theo Jung, người lắng nghe cần duy trì một "sự khách quan không định kiến" (unprejudiced objectivity): bạn bước vào thế giới nội tâm của người khác với lòng tôn trọng sâu sắc câu chuyện của họ, nhưng vẫn phải giữ trọn vẹn sự tự chủ của bản thân. Bạn đóng vai trò như một tấm gương sáng rõ để đối phương tự soi chiếu và nhận ra vấn đề của chính mình, chứ không phải một miếng bọt biển để thấm hút mọi vấn đề của họ.

Tôi nghĩ, sự tử tế thật sự luôn cần đi cùng một ranh giới rõ ràng. Bạn có quyền lắng nghe, nhưng bạn cũng có quyền từ chối những cuộc trò chuyện chỉ nhằm mục đích trút bỏ năng lượng xấu. Nói cách khác, sự tử tế của bạn cần phải dành cho mình tước tiên.

Biết lắng nghe là một phẩm chất đẹp. Nhưng biết bảo vệ sự bình an của mình mới là bản lĩnh. Bởi vì sau cùng, bạn không sinh ra trên đời để làm chịu trách nhiệm thay cho những gánh nặng cảm xúc của bất kỳ ai.

Cosmic Writer