Người chê ta mà chê không phải cũng là thử thách của ta.

Tuân Tử có lời dạy nổi tiếng: "người chê ta mà chê phải là thầy ta". Vì những lời nhận xét khó nghe nhưng đúng sự thật sẽ nói lên những thiếu sót ở mình mà có thể chúng ta chưa nhận ra và sửa chữa.

Nhưng tôi nghĩ, điều ngược lại cũng đúng: "người chê ta mà chê không phải cũng là thử thách của ta" (câu này tôi tự phóng tác, dựa theo tư duy của Tuân Tử).

Dù có theo đuổi con đường nào, chọn cách sống nào... thì chúng ta ai cũng sẽ phải nhận những lời chê bai, công kích, tiêu cực từ người khác.

Thậm chí, cuộc sống và sự nghiệp càng phát triển thì những lời nghịch duyên ấy càng nhiều. Đôi khi những người chê bai cũng có cái lý của họ, nhưng đôi khi chỉ xuất phát từ những cảm tính nhất thời và hiềm khích rất đỗi cá nhân. Tôi thường nghĩ: kể cả những người tài giỏi và đức hạnh trong lịch sử cũng đều đã từng phải nhận nhiều sự chỉ trích, thì người bình thường như mình sao có thể thoát được điều ấy.

Nhưng bên cạnh đó tôi nghĩ, những lời tiêu cực phi lý mà chúng ta đôi khi phải nhận thực chất cũng chính là những bài kiểm tra về năng lực, để xem chúng ta có thể bao dung và kiên nhẫn đến đâu.

Nếu như có thể đón nhận những lời chê bai và công kích mà tinh thần không lung lay, tôi nghĩ đó đã là biểu hiện của một người có giá trị bản thân vững chắc, một người không vì những lời nói bên ngoài mà đánh mất đi niềm tin ở chính mình.

Hơn 5 năm chia sẻ nội dung, bản thân tôi cũng từng phải nhận rất nhiều lời tiêu cực từ người lạ trên mạng. Những phản hồi chân thành, thuyết phục thì tôi đều trân trọng vô cùng. Nhưng những sự mỉa mai, xúc phạm vô lý tôi từng phải nhận cũng chẳng ít.

Thời gian đầu, những bình luận như vậy khiến tôi rất nản lòng. Nhưng về sau, tôi dần thấy mình không còn phản ứng quá mạnh mẽ trước những lời đó nữa. Mỗi bình luận tiêu cực nhận được, tôi đều xem như một cơ hội để làm việc với chính mình, và học cách quản lý cảm xúc của mình tốt hơn.

Sau cùng, nghịch lý tôi nhận ra rằng là: những lời nghịch duyên đôi khi lại chính là thử thách để giúp ta trưởng thành. Quả tạ đè nặng xuống lại chính là thứ giúp ta có lực đẩy mạnh hơn.

Bài học tất nhiên sẽ không trực tiếp đến từ những người công kích bạn. Mà sẽ đến từ cách bạn đón nhận sự công kích mà không tổn thương, không tự ái, không tức giận, và đồng thời cũng không để bụng, không nuôi dưỡng sự cay đắng hay hận thù với họ.

Trong cuốn nhật ký Meditations, hoàng đế Marcus Aurelius từng viết thế này:

"Khi bước trên con đường của mình (logos), sẽ có những người chắn lối bạn. Nhưng họ không thể ngăn cản bạn làm điều đúng đắn; và cũng đừng để họ ngăn cản bạn chấp nhận họ. Hãy đảm bảo cả hai mặt này. Không chỉ hãy phán xét công bằng và hành xử đúng đắn, mà đồng thời hãy bao dung, đối với những ai đang cố cản trở ta hoặc gây khó dễ cho ta theo bất kì cách nào. Bởi vì tức giận cũng là yếu đuối, chẳng khác gì gục ngã và từ bỏ. Cả hai đều là kẻ thua cuộc: người trốn chạy khỏi cuộc chiến, và người để bản thân mình xa rời đồng loại."

Cosmic Writer