Tại sao ta hiểu người khác, nhưng lại khó hiểu chính mình?

Có một kiểu người như thế này:

Họ có thể dễ dàng cảm nhận được "năng lượng" của người khác. Có thể hiểu được góc nhìn của một ai đó, cảm thông với những cảm xúc của họ, và thậm chí có thể cho họ những lời khuyên thật sự có ích.

Nếu như đây là bạn, thì mình tin bạn cũng sẽ hiểu được nghịch lý rằng:

Đôi lúc chính bạn lại... không gọi tên được cảm xúc của mình. Bạn không hiểu tại sao mình lại có phản ứng như vậy. Không chắc chắn về điều mình thật sự muốn. Không biết mình cần phải làm gì để vượt qua những vướng mắc hiện tại. Bạn muốn một ai đó có thể đối xử với bạn như cách bạn đối xử với người khác: lắng nghe, thấu hiểu bạn, và cho bạn những lời khuyên hợp lý.

Nhưng... bạn không có ai cả. Không có ai hiểu bạn đủ sâu. Không có ai hoàn toàn chấp nhận bạn. Không có ai để bạn phản tư và giúp tháo gỡ mớ suy nghĩ rắc rối trong mình.

Đây thật ra không phải chỉ là vấn đề của riêng bạn. Trong khoa học, các nhà tâm lý gọi nó là nghịch lý Solomon (Solomon's paradox). Hiệu ứng này được đặt tên dựa trên hình tượng vua Solomon trong Kinh Thánh: người có thể phân xử chuyện thiên hạ rất anh minh, nhưng lại hỗn loạn rối ren trong cuộc sống cá nhân của chính mình.

Hiệu ứng này cho thấy rằng: chúng ta thường có sự sáng suốt và khôn ngoan hơn khi đó là vấn đề của người khác, nhưng lại... mù mờ với vấn đề của bản thân. Đó là sự bất đối xứng trớ trêu của tâm lý con người mà những người có chiều sâu và sự nhạy cảm thường xuyên phải đối mặt.

Tin buồn là: không ai có thể hoàn toàn hiểu được bạn cả.

Không ai nghe được những suy nghĩ vang trong đầu bạn lúc 2 giờ đêm, cảm được những cảm xúc quặn trong lòng bạn khi một ký ức không vui bất ngờ quay lại, hay thấy có trách nhiệm với bạn như cách bạn có trách nhiệm phải tự quyết cuộc sống của mình.

Nhưng tin tốt là: bạn hoàn toàn có thể học cách để thấu hiểu chính mình.

Bạn có thể là người tự lắng nghe mình, nhắc nhở mình, khích lệ mình, giúp đỡ mình theo cách mà bạn sẵn sàng làm cho người khác. Về mặt nguyên lý, việc này là hoàn toàn có thể. Nhưng nó sẽ cần đến kỹ năng. Cụ thể là kỹ năng tự nhận thức (self-awareness) và phản tư (self-reflection).

Cũng giống mọi kỹ năng khác, những kỹ năng này cũng cần được học và rèn luyện. Và theo thời gian, khi chúng được phát triển, nó sẽ giống như khi bạn lau sáng tấm gương để tự nhìn thấy chính mình rõ hơn.

Sự thấu hiểu mà bạn mong muốn có thể không đến từ người khác. Mà bạn hoàn toàn có thể tự trao nó cho mình, học cách để thấu hiểu chính mình.

Khi nhận ra sự thật này, bạn sẽ ngừng kỳ vọng và tìm kiếm nó từ bất kỳ đâu khác ngoài chính bạn.

Cosmic Writer