Cách để thực hành sự tử tế?

Cách tốt nhất để thực hành sự tử tế, đó là hãy bắt đầu với chính mình.

Khi nhắc đến sự tử tế, phần lớn mọi người thường nghĩ ngay đến cách ta đối nhân xử thế: những lời nói nhẹ nhàng, những hành động đẹp, những sự quan tâm hướng về người khác. Nhưng theo trải nghiệm của mình, bản chất của tử tế không bắt đầu từ thế giới bên ngoài. Nó khởi nguồn từ một điều sâu hơn: cách mà chúng ta đối xử như thế nào với chính mình.

Có một điều mình nhận thấy thế này. Nếu như chúng ta không biết tử tế với chính mình trước, thì sự tử tế với người khác sẽ là sự giả tạo. Vì làm sao bạn cảm thông được một cách thật sự với đau khổ và hạnh phúc của người khác, nếu như tự bạn chưa thấu hiểu được những đau khổ và hạnh phúc của chính mình.

Tử tế với người khác nhưng lại nghiêm khắc đến tàn nhẫn với chính mình thường không phải là lòng tốt. Nhiều khi, đó là cách ta đi tìm sự công nhận, tình yêu và sự chú ý mà mình còn thiếu. Và chính điều ấy khiến ta luôn cảm thấy rằng mình chưa bao giờ đủ.

Trong tâm lý học có một khái niệm gọi là self-compassion, hay còn gọi là sự tự trắc ẩn, được tiến sĩ Kristin Neff xây dựng, nói đến thái độ tử tế, thấu hiểu và bao dung mà ta dành cho chính mình, đặc biệt trong những khoảnh khắc thất bại, sai lầm, hay đau khổ.

Self-compassion bao gồm 3 trụ cột:

Đầu tiên là self-kindness, hay là việc bạn đối xử với mình một cách chân thành và bao dung.

Thứ hai là common humanity, đó là sự thấu hiểu và cảm thông cho những trải nghiệm của con người.

Và cuối cùng là mindfulness, chánh niệm, hay sự hiện diện, chấp nhận, và không phán xét những cảm xúc mà mình có.

Khi thực hành được những việc này, thì như các nghiên cứu của Neff (2003) và Neff & Germer (2013) đã chỉ ra rằng, nó sẽ giúp cho chúng ta trở nên hạnh phúc hơn, hài lòng hơn với cuộc sống, nhờ việc tìm thấy được sự hài hoà và bình yên ở bên trong chính mình.

Điều này làm mình nhớ đến câu của Nietzsche:

“You must become the person who best loves you.”

Bạn phải trở thành người yêu thương chính mình tốt nhất.

Một câu ngắn, nhưng chứa đựng cả một đời tu dưỡng của ông.

Trong cuộc sống, ta cũng thường hay nhắc đến Golden Rule: hãy đối xử với người khác như cách bạn muốn được đối xử.

Nhưng trước khi tử tế với thế giới, mình nghĩ ta cần tự hỏi một điều đơn giản hơn: Mình muốn được đối xử như thế nào?

Mình muốn được tôn trọng → hãy học cách tôn trọng chính mình.

Mình muốn được yêu thương → hãy yêu thương những phần dễ bị tổn thương nhất trong mình.

Mình muốn được nâng đỡ → hãy tự khích lệ mình khi mọi thứ trở nên khó khăn.

Mình muốn trưởng thành → hãy kỷ luật bản thân khi mọi thứ trở nên dễ dàng.

Mình muốn được công nhận → hãy tự công nhận những nỗ lực của chính mình, dù lớn hay nhỏ.

Khi ta biết cách tử tế với bản thân trước, sự tử tế dành cho người khác không còn là trách nhiệm hay gánh nặng. Nó sẽ trở thành điều tự nhiên như chính hơi thở trong ta.

Mình tin, lòng tốt thật sự không bắt nguồn từ sự hy sinh mệt mỏi, mà từ một nội tâm đã được chăm sóc, chữa lành và đủ đầy.

Cosmic Writer