Sống thật là thu hẹp khoảng cách với chính mình

Đã bao giờ bạn bước ra khỏi một cuộc gặp gỡ với cảm giác kiệt sức và cạn năng lượng, dù chẳng hề phải lao động chân tay một phút nào?

Bạn bước vào nhà, khép cửa lại, và trong sự tĩnh lặng bao trùm của căn phòng, bạn cảm thấy một nỗi trống rỗng khó tả dâng lên. Suốt cả ngày, bạn đã cười, đã chào, đã nói, đã lắng nghe, đã đồng cảm. Hoặc thậm chí đã phải tỏ ra hào hứng với những câu chuyện bạn thấy nhạt nhẽo. Bạn đã làm vừa lòng mọi người. Bạn đã làm tròn "vai diễn" của mình với xã hội. Nhưng sau cùng, bạn nhận ra cái giá phải trả là sự mỏi mệt của việc phải tự dồn nén chính mình.

Người ta vẫn hay khuyên nhau "hãy sống thật". Nhưng sống thật không phải là nghĩ gì nói đấy (kiểu vô duyên thẳng tính) hay bốc đồng xả hết mọi cảm xúc nhất thời ra ngoài. Nhà tâm lý học Carl Rogers đã từng định nghĩa về sự chân thật bằng một khái niệm chính xác hơn: sự tự đồng nhất (self-congruence).

Theo Rogers, con người chỉ thật sự sống thật khi có sự nhất quán giữa ba tầng bậc: trải nghiệm bên trong (những gì cơ thể và trực giác đang cảm nhận) - nhận thức (khả năng nhận biết trung thực những trải nghiệm đó) - và biểu đạt (cách ta nói năng, hành xử ra thế giới bên ngoài).

Khoảng cách giữa ba tầng bậc này càng lớn, nội tâm càng bất an.

Khi bên trong bạn có sự bất đồng, nhưng vì sợ bị phán xét hoặc làm mất lòng, bạn lựa chọn che giấu cảm nghĩ của mình và rồi khoác lên nụ cười xã giao, thì khi đó bạn đang rơi vào trạng thái bất nhất (incongruence). Đó thực ra chính là căn nguyên sâu xa của self-alienation (sự tha hóa với chính mình). Khi ta đeo chiếc mặt nạ xã hội quá lâu, nó sẽ dính chặt vào bản dạng của ta, đến mức ta dần quên mất gương mặt thật, con người thật của mình trông như thế nào.

Ngược lại, những người có sức hút thật sự lại thường là những người không gồng, không diễn. Họ không cố tỏ ra thông thái hay hoàn hảo. Ở cạnh họ rất dễ chịu, bởi bên trong và bên ngoài của họ dường như có sự thống nhất và xuyên suốt. Họ tốt với bạn không phải vì họ muốn lấy lòng bạn, cũng không phải vì họ muốn mình được nhìn nhận theo một cách nào đó. Họ tốt chỉ đơn giản vì họ là người tốt.

Nhưng để đạt được sự đồng nhất ấy, thật ra cũng đòi hỏi một sự dũng cảm rất lớn trước nỗi sợ bị từ chối.

Sống thật không phải là một đích đến cố định, càng không phải lời tuyên bố ngạo mạn rằng "tôi là như thế đấy" và mặc kệ người khác nghĩ gì. Với tôi, sống thật là một tiến trình liên tục: nỗ lực bền bỉ mỗi ngày để thu hẹp khoảng cách giữa nội tâm suy nghĩ và hành động bên ngoài. Và là sự điều hòa hợp lý giữa con người trung thực của mình và với những trách nhiệm xã hội mình đảm nhiệm.

Là khi cảm thấy bất an, tôi thừa nhận rằng mình bất an thay vì cố gồng lên kiểm soát và tỏ ra mình ổn.

Là khi không muốn, tôi dám nói lời từ chối dứt khoát và chân thành thay vì nhận lời trong sự miễn cưỡng.

Và là khi dám để con người thật của mình được hiện diện, bất chấp tất cả những sự không hoàn hảo, thay vì giam cầm bản thân trong một vai diễn chỉ để mua được sự công nhận của đám đông.

Tôi nghĩ, cuộc đời này quá ngắn để không sống thật với mình. Và sự bình yên, trọn vẹn, đủ đầy thật sự mà chúng ta tìm kiếm, sẽ chỉ có được khi bạn ngừng chiến đấu với chính mình.

Đó là khi những gì bạn nghĩ, những gì bạn cảm thấy và những gì bạn sống ra, tất cả cùng chung một nhịp điệu.

Cosmic Writer