Ta chỉ hiểu người khác ở độ sâu mà ta đã hiểu chính mình

Hôm vừa rồi tôi có ngồi lại suy tư về một vài trải nghiệm tuổi thơ, xong rồi nhận ra một điều thế này:

Khi còn nhỏ, không ít người từng cảm thấy không thể hòa hợp với cha mẹ. Ta thấy họ sao mà khó tính, áp đặt và lo lắng thái quá.

Thế nhưng, như nhiều người chia sẻ, phải đợi đến khi chính mình lập gia đình và sinh con rồi, góc nhìn ấy mới thay đổi. Bế con mình trên tay, đối diện với hàng trăm mối lo toan về sức khỏe, tài chính và định hướng tương lai... ta mới bắt đầu hiểu được về những yêu thương vụng về của cha mẹ mình ngày trước. Ta bắt đầu biết ơn cha mẹ sâu sắc hơn, khi chính ta, đã thật sự trở thành cha mẹ.

Khi đi làm cũng vậy. Khi mới vào nghề, ta rất dễ bực với sếp. Ta trách sếp đòi hỏi cao, khắt khe và khó chiều. Nhưng đến ngày tự mình ra làm chủ, tự mình ký bảng lương và lo từng đồng dòng tiền mỗi tháng, ta mới thấm thía những đêm mất ngủ mà họ từng phải trải qua.

Có những thứ trên đời phải trải qua rồi mới hiểu. Bài học này, tôi thấy nó quen thuộc đến nhàm chán. Nhưng cũng thật buồn cười rằng nó không sai chút nào cả.

Tôi nhận thấy, con người có một tâm lý luôn quy chiếu mọi thứ về bản thân. Nhưng khi trải nghiệm còn mỏng và chưa thấu hiểu chính mình, ta rất dễ nhìn cuộc đời bằng con mắt nhị nguyên: đúng hoặc sai, tốt hoặc xấu. Kiểu rằng "tôi thấy như vậy thì nó là như vậy".

Ta thấy một người cau có và kết luận họ khó gần. Ta thấy ai đó im lặng và cho rằng họ kiêu ngạo. Ta chỉ nhìn thấy những gì hiện ra trên bề mặt, bởi vì bên trong ta chưa đủ để cảm nhận được những gì sâu hơn trong họ. Khi chưa từng nhìn thẳng vào những khe vực trong tâm mình, ta cũng không thể nhận ra sự chới với của người khác.

Carl Jung từng có một nhận định thế này: ta chỉ có thể chấp nhận người khác ở mức độ mà ta đã dám chấp nhận chính mình.

Nếu bạn chưa từng kiên nhẫn với nỗi sợ và sự yếu đuối của bản thân, bạn sẽ không biết cách để bao dung cho những tổn thương của người đối diện. Sự phán xét người khác, suy cho cùng, chỉ đang phản ánh những trải nghiệm ta còn thiếu, hoặc những phân mảnh ta đang cố chối bỏ bên trong.

Ngược lại, khi đã biết nhìn vào chính mình, ta sẽ bắt đầu nhìn thế giới bằng một đôi mắt khác.

Ta nhận ra một người nổi giận có thể vì họ đang quá bất an. Một người hay phòng thủ có thể vì họ từng chịu nhiều đau đớn. Niềm vui hay nỗi lo âu của người khác, sau cùng, cũng giống như tấm gương vậy, chúng phản chiếu lại chính những trải nghiệm sâu kín trong ta.

Con người tuy sống những cuộc đời khác nhau. Nhưng sự đồng điệu về trải nghiệm là thứ nối những cuộc đời ấy lại.

Vậy nên: thấu hiểu bản thân là việc hướng vào bên trong. Nhưng đích đến của nó lại là cánh cửa mở ra thế giới. Tôi thấy đây là một nghịch lý thú vị.

Càng đi sâu vào chính mình, bạn sẽ càng nhận thấy:

Trong mọi sự bất toàn của những người xung quanh bạn, thật ra đều có một phần hình bóng của chính mình.

Cosmic Writer