Vì sao đọc nhiều nhưng không thể ứng dụng được trong thực tế?

Vì sao đọc nhiều sách, hiểu, thậm chí nhớ, nhưng vẫn không thực hành và ứng dụng được những kiến thức đó trong thực tế cuộc sống?

Mình nhận thấy, nhiều người đang thực hành việc đọc sách giống như một hành trình chinh phục: mỗi cuốn sách đã đọc giống như một chiếc huân chương họ đã giành được, làm bằng chứng cho trình độ tri thức của họ. Và đọc càng nhiều, chứng tỏ trình độ tri thức càng cao.

Mình không phê phán kiểu đọc sách theo lượng như vậy. Vì thực chất, nếu như không xem việc đọc sách như một trải nghiệm học tập thuần túy, mà xem nó như một thú vui, một trò chơi..., thì việc đọc được tới 50 cuốn sách một năm cũng vẫn là một môn "thể thao" cực khó, phải cần đến rất nhiều kỷ luật và sự tập trung đáng ngưỡng mộ.

Tuy nhiên, nếu như bạn tìm đến sách đơn giản vì mục đích ban đầu của nó là để cải thiện tri thức... thì việc đọc một cuốn sách hay 10 cuốn sách, tự thân nó chẳng có ý nghĩa gì cả. Giá trị thật sự của việc đọc không nằm ở việc bạn đọc được bao nhiêu, mà nằm ở việc bạn hiểu được bao nhiêu, thấm được bao nhiêu, thay đổi được bao nhiêu từ đó. Nói cách khác, nó không nằm ở "lượng", mà nằm ở "chất".

Bản thân mình đã từng đọc nhiều cuốn sách, mà đọc xong nó không để lại gì cho mình cả. Có thể vì cuốn sách đó quá khó, vượt ra ngoài tầm nhận thức của mình nên đọc chưa hiểu. Hoặc cũng có thể đọc xong, nhớ một vài thông tin và góc nhìn hay, nhưng sau đó cuộc sống vẫn như cũ, vì không biết áp dụng những điều đó vào hoàn cảnh của mình như thế nào. Hoặc đôi khi là những cuốn sách không mang đến giá trị gì mới cho mình cả, nhưng mình vẫn cố thử thách bản thân để phải đọc cho xong.

Tới một lúc mình nhận ra: mình đang đi lạc khỏi mục đích ban đầu. Mình đọc sách không phải với tâm thế học hỏi nữa. Mà đọc với tâm thế muốn chinh phục một cái đích mới. Đọc để chứng minh với bản thân rằng mình kiên trì và hiểu biết, nên một số cuốn chỉ lướt qua nhanh để nắm được ý chính (và để mình có thể tuyên bố rằng "cuốn đó đã đọc rồi").

Nhưng rồi, thứ mình đánh mất trong quá trình đó, là sự nghiền ngẫm, là sự tư duy sâu, là việc thật sự "tiêu hóa" các kiến thức đã đọc và đưa nó vào chính cuộc sống của mình. Đó là những việc mình vốn đã làm trong những năm đầu đọc sách, nhưng lại dần đánh mất khi coi sách là những "huân chương tri thức".

Thế nên, trong khoảng 2 năm gần đây, mình đọc sách ít hơn. Không phải theo kiểu "quay lưng với tri thức", mà là để mình thật sự thực hành và ứng dụng những kiến thức mà mình đã dung nạp từ nhiều năm trước đó, trước khi ép bản thân phải tiêu thụ thêm. Mình nhận thấy: có những thử thách trong công việc và cuộc sống hiện tại cần mình phải ôn-đi-ôn-lại và thật sự "tốt nghiệp" những bài học mà mình vốn đã học từ rất lâu trước đây.

Việc đọc ít hơn giúp mình có thêm thời gian và không gian để thật sự làm, thật sự tư duy sâu về những gì đã đọc, thay vì bị FOMO và phải liên tục sưu tầm thêm tư duy của người khác. Việc này nghe thì rất nghịch lý, vì vốn dĩ văn hóa đọc đã đang dần mai một trong kỷ nguyên bão hòa thông tin. Nhưng tất nhiên, đọc ít hơn ở đây đi cùng với tâm thế đọc có chọn lọc, đọc tập trung, đọc để thật sự ứng dụng và thay đổi (chứ không phải chỉ để đọc cho biết).

Nhờ trải nghiệm đó mình mới thấy "thấm" lời khuyên rằng: thay vì đọc 100 cuốn sách, hãy đọc 1 cuốn sách hay tới x100 lần. Nghiên cứu về nó, thấm nhuần nó, làm chủ nó. Đọc vì cái "chất" thay vì cái "lượng", thì bản thân việc đọc sẽ mang lại thêm rất nhiều giá trị.

Cosmic Writer