top of page

Bạn có nhớ ngày mình sinh ra?

Thật lạ khi ngày đầu tiên được thấy ánh sáng cuộc đời, chúng ta lại chẳng có chút ký ức gì về nó.


Nhưng đó lại là một dấu ấn thật đáng nhớ với những người xung quanh mình, những người trực tiếp chứng kiến sự tạo thành của mình, từ một mầm sống mới cho đến ngày được trở thành người.


Sự tồn tại của chúng ta được thừa nhận trong suy nghĩ của người khác (và cả trong các văn bản pháp lý), trước cả khi ta có chút ý thức nào về việc này.


Những tháng ngày đầu tiên, chúng ta còn chưa nhận ra rằng mình đang tồn tại, chưa nhận ra rằng mình là một cá thể người độc lập, và sẽ sống một cuộc đời rất riêng. Chúng ta chỉ đơn thuần là một miền ý thức ban sơ, không lưu trữ chút nào trí nhớ, phản chiếu lại những gì đang diễn ra bằng những xúc cảm khóc-cười, nhất thời và giản đơn. Tâm trí của những ngày đầu, là sự tinh khôi đầy hỗn loạn.


Cái chúng ta nghĩ là "mình" (hay "bản ngã"), chỉ được dựng xây từng chút một trong những năm tháng đầu đời. Qua việc tiếp xúc nhiều hơn với thế giới, sự tách biệt giữa "mình" và "mọi thứ khác" (everything else) dần trở nên rạch ròi, khi tâm trí bắt đầu tự kiến tạo bên trong nó một chủ thể, một trật tự có căn tính, có sự độc lập, tự chủ, và tính liên kết của riêng nó.


Như trong tiểu luận "The Stages of Life", nhà tâm lý Carl Jung cho rằng: những ký ức xa xưa nhất, có thể mơ hồ được gợi lại là vì nó có sự liên hệ với những nền móng sơ khai của bản ngã. Đó là ngày ta biết tự gọi mình bằng đại từ ngôi thứ nhất (như xưng "con" với ba mẹ).


Việc nhận thức được rằng mình là "mình", do đó là một quá trình dần thức tỉnh khỏi sự mộng mị ban sơ, như ánh mặt trời dần bừng sáng sau buổi chạng vạng.


Càng lớn, nhận thức của chúng ta về mình càng có sự mở rộng, thay đổi, liên tục tái kiến thiết chính nó để có thể thích nghi được tốt hơn với cuộc đời và xã hội. Đây vẫn thường được gọi là "sự trưởng thành".


Nhưng chủ thể "mình" của chúng ta chỉ có thể thay mới được chính nó, chứ không thể được hoán đổi bằng một chủ thể khác, qua đó tạo thành sự liền mạch của bản ngã xuyên suốt một dòng đời. Đó là một tập hợp các ký ức tuyến tính, được tâm trí xâu chuỗi lại một cách có ý nghĩa. Đó là một câu chuyện riêng, nơi ta được là nhân vật chính.


Khi truy về tận cùng nguồn gốc của cuộc đời mình, chúng ta không thể biết nó bắt đầu như thế nào, và có lẽ cần phải chấp nhận rằng có quá nhiều điều về mình mà chúng ta không hiểu hết. Được sống, quả là một sự diệu kỳ đầy bí ẩn.


Hôm nay là sinh nhật tôi. Cái ngày mỗi người thường tự nhìn lại sự hiện diện của mình. Và cho dù quãng-đời-sẽ-sống đang từng ngày rút ngắn lại, chúng ta vẫn có quyền mừng vui, vì được sinh ra đời cũng đã là món quà tuyệt diệu nhất.


Cosmic Writer

bottom of page