"Sự thèm muốn một trải nghiệm tích cực, tự thân nó đã là một trải nghiệm tiêu cực. Ngược lại, sự chấp nhận một trải nghiệm tiêu cực, tự thân nó lại là một trải nghiệm tích cực." Triết gia Alan Watts gọi đây là "quy luật đảo ngược" (The Backwards Law). Đó là một nghịch lý đầy trớ trêu nhưng cũng rất đỗi chân thực trong tâm lý con người. Hãy thử suy nghĩ về điều này: Khi bạn khao khát một điều gì đó như sự giàu sang, một ngôi nhà, một chiếc xe, hay một tình yêu lý tưởng, thì th

Đây là một trăn trở vô cùng thiết thực mà tôi thấy nhiều người thường đặt ra. Trong cuộc sống hiện đại, nơi sự hy sinh là một đức hạnh được tôn vinh, ai trong chúng ta cũng đều mang trên vai vô số trách nhiệm và nhiều vai trò phải đảm đương: từ gia đình, công việc cho đến xã hội. Giữa guồng quay tất bật ấy, thời gian đâu để ta dành cho chính mình? Thời gian đâu để học hỏi thêm, rèn luyện thể chất, đọc sách, thiền định hay chăm sóc và phát triển thế giới bên trong? Đứng trước

Có một thực tế về tâm lý con người thế này: Cách chúng ta cảm nhận về tốc độ của thời gian, thật ra không phụ thuộc nhiều vào độ dài-ngắn khách quan của khoảng thời gian đó, mà phụ thuộc nhiều vào trạng thái tinh thần của ta trong hiện tại. Nếu như trong vật lý, thuyết tương đối của Einstein cho rằng không gian-thời gian là một kết cấu hợp nhất, và rằng thời gian có thể co-giãn theo mức độ bị uốn cong của không gian (tạo thành bởi lực hấp dẫn)... thì trong địa hạt tâm lý, tốc

Trong tâm lý học có một nguyên tắc phổ quát thế này: "what you focus on, grows" (bạn chú ý tới thứ gì, thứ đó được mở rộng). Lòng biết ơn cũng vậy. Mọi người hiểu sai về lòng biết ơn ở chỗ họ nghĩ rằng biết ơn nghĩa là phải cưỡng ép cảm xúc của mình phải thấy tích cực về những điều vốn dĩ tiêu cực. Thất bại trong công việc. Đổ vỡ trong hôn nhân. Hoặc ốm đau bệnh tật xảy đến. Nhưng sự biết ơn không phải như vậy. Lòng biết ơn, thực chất là việc chú ý đến nhiều hơn và ghi nhận m

Thức khuya? Nhìn chung có 3 kiểu người hay thức khuya, khó ngủ: 01. Là kiểu người trì hoãn nhưng tưởng mình là "cú đêm" Là những người cứ tới đêm hôm rồi mới có động lực để giải quyết công việc, chạy deadline, ý tưởng sáng tạo trào ra, tập trung chăm chú. Rồi mạch cảm hứng làm việc đó tuôn chảy không nỡ dứt, khiến họ thức khuya làm việc mà ngỡ mình là "cú đêm", là đang có những nỗ lực đáng khen ngợi. Có thể. Nhưng nhiều trường hợp, đó cũng là do họ đã trì hoãn những việc cần

Tuân Tử có lời dạy nổi tiếng: "người chê ta mà chê phải là thầy ta". Vì những lời nhận xét khó nghe nhưng đúng sự thật sẽ nói lên những thiếu sót ở mình mà có thể chúng ta chưa nhận ra và sửa chữa. Nhưng tôi nghĩ, điều ngược lại cũng đúng: "người chê ta mà chê không phải cũng là thử thách của ta" (câu này tôi tự phóng tác, dựa theo tư duy của Tuân Tử). Dù có theo đuổi con đường nào, chọn cách sống nào... thì chúng ta ai cũng sẽ phải nhận những lời chê bai, công kích, tiêu cực

1. Yêu tổ quốc, yêu đồng bào 2. Học tập tốt, lao động tốt 3. Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt 4. Giữ gìn vệ sinh thật tốt 5. Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm Dạo gần đây, thi thoảng mình có suy nghĩ về 5 lời dạy này của chủ tịch Hồ Chí Minh (được trích dẫn trong lá thư Bác gửi thiếu niên, nhi đồng cả nước vào ngày kỷ niệm 20 năm thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong). Mình nhận ra, những điều này cũng vẫn là những bài học vô cùng giá trị, không phải chỉ là với thiếu niên nhi đồng, mà còn

"Khi bạn vì sự thỏa mãn mà làm một việc đáng xấu hổ, cảm giác thỏa mãn sẽ qua nhanh, nhưng cảm giác đáng xấu hổ sẽ còn lại mãi." Musonius Rufus, một trong những triết gia khắc kỷ thời kỳ đầu, đã từng chia sẻ lời dạy như vậy (trong những ghi chép của Aulus Gellius). Tôi nghĩ, thật đáng ngạc nhiên khi những con người đã sống từ hàng ngàn năm trước, nhưng bằng trí tuệ đạo đức của mình, đã nhận ra được những sự thật về bản chất của tâm trí và con người trước cả khi khoa học có th

Nỗi khổ của phụ nữ, thường đến từ việc họ không được sống cho chính mình. Trong một xã hội áp đặt lên phụ nữ đủ thứ kỳ vọng, đặc biệt nhất là kỳ vọng rằng họ phải biết hy sinh, phụ nữ thường được dạy rằng họ phải biết đặt nhu cầu của người khác lên trên bản thân. Họ phải hy sinh vì con, vì chồng, vì gia đình nhà chồng... và phải biết nhường nhịn, biết chịu thiệt thòi cho chính mình. Sự hy sinh ấy được xã hội ngợi ca trong khoảng 1-2 ngày trong năm. Nhưng trong tất cả những ng

Ở mức độ cơ bản nhất, các lý thuyết về tâm lý, phát triển bản thân thường dựa trên 1 trong 2 phương pháp trái ngược. Đó là top-down (từ trên xuống) và bottom-up (từ dưới lên). Hai phương pháp này tuy nghe rất giống nhau, nhưng chúng lại xuất phát từ hai tư tưởng, hai hệ thống nhân sinh quan rất khác nhau. Cụ thể như sau: Phương pháp top-down thường xuất phát từ bên trong, nghĩa là từ phạm trù về tinh thần, rồi từ đó mới dẫn tới sự thay đổi về hành vi. Nó thường là cốt lõi tri

Một trong những khát khao sâu kín của con người… là được tạm thời trốn thoát khỏi chính mình. Tôi nghĩ nhiều về điều này khi quan sát tại sao con người lại thích uống rượu, thích cảm giác say, thích những trạng thái cảm xúc mãnh liệt, hoặc thậm chí đôi lúc cố tình chìm đắm vào những thứ khiến bản thân mình mất kiểm soát. Đó có thể là dục vọng, những cơn giận dữ, sự suy sụp tinh thần, hay cả những hành vi mang tính tự hủy hoại. Tôi nghĩ là bởi thứ con người thật sự tìm kiếm tr

Khi nói về lối sống khoa học và thói quen, mọi người thường chỉ nghĩ tới việc thói quen nào tốt để xây dựng thêm, phát triển thêm. Tư duy như vậy không sai. Nhưng sẽ là thiếu sót rất lớn nếu như chúng ta không tự nhìn lại và tự hỏi xem, ở chiều ngược lại, có thói quen nào không tốt mà chúng ta bị mắc vào, và cứ lặp đi lặp lại mỗi ngày hay không. Mình nghĩ: cuộc sống thường dễ trượt dốc vì những thói quen xấu được lặp lại nhiều lần, hơn là những thói quen tốt không được thực h

Trên thang đo số học (NRS) tức thang đo được sử dụng để đo lường mức độ đau đớn thể xác, thì đau đẻ là cơn đau thường được đánh giá ở mức 9-10, nghĩa là mức cao nhất. Mình là nam giới, tất yếu sẽ không bao giờ biết đau đẻ là như thế nào. Nhưng từ nhỏ đã luôn thấy mọi người thường nhắc đến nó như một nỗi đau thể xác thuần túy và cực hình nhất. Một điều mà mình sẽ không bao giờ trải nghiệm. Nhưng điều này khiến mình suy nghĩ. Chúng ta được sinh ra từ nỗi đau của người mẹ. Thậm

Trong năm vừa qua, mình may mắn nhận được rất nhiều lời chúc sức khoẻ từ người theo dõi. Nhưng cũng trớ trêu rằng, một năm qua cũng là khoảng thời gian sức khoẻ của mình phải trải qua nhiều khó khăn. Mình vốn không thường chia sẻ những khía cạnh cuộc sống quá cá nhân, nhưng việc đã-và-đang trải qua những biến cố sức khoẻ trong thời gian qua khiến mình có những nhận thức mới về con người và cuộc sống (và có lẽ những nhận thức này cũng sẽ ảnh hưởng nhiều tới nội dung của mình t

Vì sao đọc nhiều sách, hiểu, thậm chí nhớ, nhưng vẫn không thực hành và ứng dụng được những kiến thức đó trong thực tế cuộc sống? Mình nhận thấy, nhiều người đang thực hành việc đọc sách giống như một hành trình chinh phục: mỗi cuốn sách đã đọc giống như một chiếc huân chương họ đã giành được, làm bằng chứng cho trình độ tri thức của họ. Và đọc càng nhiều, chứng tỏ trình độ tri thức càng cao. Mình không phê phán kiểu đọc sách theo lượng như vậy. Vì thực chất, nếu như không xe

Bước ra xã hội, tiếp xúc đủ kiểu người, mình nhận ra: không ai là thật sự "bình thường" cả. Khái niệm "người bình thường" chỉ là ý tưởng mà chúng ta khái quát hóa trong tâm trí về 10 tỷ người còn lại trên thế giới. Nhưng thực chất, khi soi chiếu vào từng cá nhân, ai cũng đều... "bất thường" theo một cách riêng. Người quá lười biếng. Người quá nóng nảy. Người quá trầm mặc. Người quá tham vọng. Người quá nhẹ dạ. Người quá tâm cơ. Người quá mùi mẫn... Ai trong chúng ta cũng đều

Dạo gần đây, tôi thấy mọi người thảo luận nhiều về chữ "mindset", và rằng liệu việc sử dụng từ "tư duy" có thể thay thế cho từ tiếng Anh này? Mặc dù bản thân tôi cũng sử dụng chữ "tư duy" cho khái niệm mindset trong những giao tiếp bình thường (chẳng hạn như "growth mindset" = tư duy phát triển), nhưng nếu như đi sâu vào bản chất, thì khái niệm mindset có những lớp nghĩa phức tạp hơn: Thực chất, tư duy có thể được hiểu là: Một động từ (vd: "tôi đang tư duy về vấn đề này"). Mộ

Tôi nghĩ, “cân bằng cuộc sống” không hẳn là về sự cân bằng giữa công việc và gia đình, hay giữa sự nghiệp và bản thân, như cái cách mà chúng ta vẫn hiểu. Mà thực chất, đó là về sự cân bằng giữa sự “gồng” và sự “giãn”. Hay nói cách khác, (mặc dù bản thân tôi không thích dùng đến khái niệm này lắm), nó là sự cân bằng về mặt năng lượng. Và “gồng” và “giãn” ở đây có nghĩa là như thế nào? Tôi sẽ định nghĩa nó ngắn gọn như thế này, trước khi giải thích và phân tích sâu hơn: “Gồng”

Tư duy phản định mệnh (anti-fatalism) Hoặc, bạn có thể gọi nó là phản-số-phận cũng được. Nhìn chung, nó bắt nguồn từ khái niệm "anti-fatalism" trong tiếng Anh, với "fatalism" (thuyết tất định) mang ý nghĩa rằng cuộc đời của chúng ta vốn đã được quyết định trước bởi một kịch bản ngẫu nhiên nào đó nằm ngoài tầm hiểu biết hoặc tầm kiểm soát của chúng ta. Tuy nhiên, anti-fatalism (hay phản định mệnh) không phải là sự chống lại số phận, mà là một nhận thức rằng cuộc đời của chú

Vài dòng suy nghĩ (ngẫu nhiên) về tiến trình phát triển của con người: Con người chúng ta được tạo thành từ tầng tầng lớp lớp những trải nghiệm. Từng cuốn sách bạn đọc. Từng bộ phim bạn xem. Từng con đường bạn đi. Từng con người bạn gặp. Thậm chí là từng nhịp thở, từng cảm xúc, từng suy nghĩ bạn nuôi dưỡng trong mình. Hiệu ứng xếp chồng trải nghiệm đó không phải chỉ là sự tích luỹ, mà còn là sự kiến tạo. Bạn của ngày mai được tạo thành từ bạn của hôm nay (và của rất nhiều ngà